We gaan Viziere!
Als je te maken krijgt met een visuele handicap wordt je wereld kleiner. Je ziet niet alleen minder, het automatisme waarmee je de wereld intrekt verdwijnt, op z’n minst tijdelijk. In het project Viziere gingen we met betrokkenen op zoek naar wat in zo’n situatie kan helpen. Met als resultaat onder meer een Doen!-pakket om iets te doen voor een ander en de podcast Niet te zien.
Het Doen!pakket sluit aan bij de fase waarin iemand met een visuele beperking voldoende stabiliteit en zelfacceptatie ervaart om weer naar buiten te treden. Het richt zich op mensen die een stap willen zetten richting hun netwerk. Door het organiseren van een activiteit voor een ander wordt de beweging naar participatie concreet en uitvoerbaar. “ Het heeft er voor mij voor gezorgd minder beren op de weg te zien, minder drempels te ervaren. Ik ben nu bijvoorbeeld alleen hier naartoe gekomen (studio morgenmakers). Ik heb dat in stappen voorbereid.” De podcast Niet te Zien raakt aan alle fases die iemand met een visuele beperking meemaakt. Door thema’s als uitstelgedrag, hulp vragen, identiteit en omgaan met labels bespreekbaar te maken, vergroot de podcast herkenning en bewustwording, niet alleen bij mensen met een visuele beperking, maar ook bij het bredere publiek.
Het Doen!pakket ondersteunt mensen met een visuele beperking om iets te organiseren voor een ander. Het Doen!pakket bevat onder meer verschillende voorbeelden voor doelen, stappenplannen, en gaat in op diverse drempels die de gebruikers ervan kunnen tegenkomen. Ook is er aandacht in het pakket om succes te vieren. De activiteit die met het Viziere Doen!pakket wordt opgepakt, kan heel uiteenlopend zijn: van koffie drinken met de buurvrouw tot een excursie organiseren naar het Van Abbe Museum. Door te focussen op wederkerigheid, kleine stappen en succeservaringen wordt gewerkt aan het versterken van eigenwaarde en het uitbreiden van het sociale netwerk. Tijdens het project werd steeds duidelijker dat de uitdaging waar
Viziere zich op richt niet alleen ligt in het ontwikkelen van interventies, maar ook in het creëren van bewustwording en urgentie:
• Enerzijds zit dat bij de mensen met een visuele beperking zelf. VIPS kunnen het gevoel hebben alleen te staan. Echter zijn ze dat niet! Er zijn genoeg mensen met dezelfde uitdagingen. Dat zichtbaar maken, laat zien dat anderen dezelfde kwetsbaarheden ervaren. Dat laten zien en er voor uitkomen kan inspirerend zijn voor VIPS.
• Anderzijds zien we in gesprekken met zorg- en welzijnsorganisaties wordt het probleem herkend, maar (nog) zelden als urgent genoeg beschouwd om direct op te handelen.
• En ook in de maatschappij is relatief weinig kennis en begrip te over de sociale drempels waar mensen met een visuele beperking dagelijks mee te maken hebben.
Veel mensen met een visuele beperking ervaren dat na een praktische revalidatie een ‘gat’ ontstaat: er is aandacht voor mobiliteit en praktische vaardigheden, maar nauwelijks voor het opnieuw opbouwen van sociale participatie en netwerk. Hierdoor verdwijnen veel mensen steeds verder achter hun voordeur, zonder concrete handvatten om opnieuw stappen te zetten. Deze constatering vormde de aanleiding voor een nieuwe richting binnen het project: het vergroten van bewustwording en het bereiken van de doelgroep. Daarvoor ontwikkelden we radioshow en podcastserie 'niet te zien'.
We hopen dat Viziere kan bijdragen aan een verschuiving: van zorg die stopt bij herstel, naar ondersteuning die mensen helpt om weer volledig, sociaal onderdeel te worden de maatschappij. De mensen met een visuele beperking vormen een doorsnede van de samenleving. Mensen krijgen weliswaar vaak op oudere leeftijd met zichtbeperking te maken. Maar de ziekte discrimineert niet op rangen, standen, opleidingsniveau of interesses. Dat maakt het lastig om DE doelgroep te benoemen en aanbod te maken wat voor mensen geschikt is. Voor een vervolg zal eenzaamheid onder VIPS op de agenda moeten komen staan van organisaties, en onderlinge samenwerking is daarin een kans, om op lokale schaal het verschil te kunnen maken. Een persoonlijke benadering en het gebruik van peer-groups laten goede resultaten zien. We hebben ook gezien dat de problemen waar deze VIPS tegenaan lopen universeel zijn. Uitstelgedrag, angst om naar buiten te gaan, opnieuw jezelf vinden naar tegenslag zijn geen problemen die voorbestemd zijn voor mensen met een visuele beperking. Veel mensen die hierdoor in de knoei komen, kloppen aan bij sociale hulpverleners. Ook daar zijn kansen! Wij denken dat de eerste stap hiervoor het vormen van een lokale samenwerking coalitie zou zijn. (Dit is een oproep aan het brede zorg- en welzijnsdomein!) Met Viziere laten we in ieder geval zien wat er speelt en wat werkt dat is een resultaat waar we trots op zijn. Daarmee kunnen we zorgorganisaties en overheden inspireren voor deze vervolgstappen.
Initiatiefnemer
Viziere is een intiatief van Morgenmakers samen met de mensen van Stichting Videlio, Robert Coppes Stichting en de Koninklijke Visio.
Wil je meer weten of ben je getriggerd?
Neem contact op met maaike@morgenmakers.nl
https://morgenmakers.nl/projecten/viziere/ | Link naar de podcast: https://open.spotify.com/show/2XwVQuEIVR21h0WmyrNn39?si=d34ea071e32d42e7